GłównaWśród przyczyn różnorodnych typów niedokrwistości znajdują się:
- deficyt witamin (szczególnie B12 i kwasu foliowego) i żelaza,
- uwarunkowania genetyczne,
- uboczne efekty działania leków,
- przebyte choroby i urazy
- niewłaściwa flora bakteryjna jelit.
- okres ciąży i karmienia
Szlak wytwarzania nowej krwinki czerwonej, w poszczególnych etapach wymaga tych związków. Stąd błędnym jest przyjmowanie przez wiele osób dużych dawek żelaza, które nic nam nie da podczas niedoboru kwasu foliowego czy witaminy B12. To tak jak byśmy chcieli pojechać gdzieś samochodem, tankując do woli paliwo ale nie wlewając oleju do silnika.
Ze statystyk wynika, że największe prawdopodobieństwo wystąpienia niedokrwistości występuje u osób, które chorują na: przewlekłą niewydolność nerek, cukrzycę, chorobę nowotworową, choroby serca, artretyzm, chorobę zapalną jelit
Przyczyny niedokrwistości z niedoboru żelaza.
To metal, który jest składnikiem hemoglobiny, lecz całkowita jego ilość w naszym ciele jest bardzo mała. Przykładowo u dorosłej kobiety waha się w granicach jednego grama. Dzienne zapotrzebowanie to 10 – 12 miligramów, a u kobiet nawet 13 – 25 miligramów.
Przyczyną anemii z niedoboru żelaza jest niedostateczne dostarczanie organizmowi opisywanego pierwiastka, wzrost zapotrzebowania na ten związek (ciąża, okres karmienia piersią, wzrost i rozwój organizmu), jego niewłaściwe wchłanianie w przewodzie pokarmowym lub nadmierna utrata (krwawienia).
Ze względu na tryb życia i pracy jaki prowadzi dziś każdy człowiek często powodem niedostarczenia żelaza ustrojowi związane jest z niewłaściwą dietą. W chorobach przewodu pokarmowego ustrój może wchłaniać zbyt mało żelaza mimo zapewnionej odpowiedniej ilości
żelaza w pożywieniu. Dla wykazania upośledzonego wchłaniania lekarz może
przeprowadzić test wchłaniania żelaza (określenie stężenia żelaza w surowicy
przed i dwie godziny po doustnym podaniu 100 mg dwuwartościowego żelaza – poziom
powinien wzrosnąć dwukrotnie).
Przewlekłe krwawienia doprowadzać mogą do wyczerpania ustrojowych zapasów żelaza. U kobiet jedną z najczęstszych przyczyn są obfite krwawienia miesiączkowe. U kobiet po menopauzie i u mężczyzn po 50 roku życia częstą przyczyną przewlekłego krwawienia mogą być zmiany w obrębie układu pokarmowego (polipy jelita grubego, stany zapalne, nowotwór jelita grubego). Częstym miejscem krwawienia są owrzodzenia żołądka i dwunastnicy. Przewlekłe krwawienie do przewodu pokarmowego potwierdzić można przeprowadzając badanie na krew utajoną w kale.
Sygnały ostrzegawcze świadczące o niedoborze żelaza:
- Znużenie
- Zaparcia
- Osłabienie popędu płciowego
- Łamliwe paznokcie
- Trudności z oddychaniem
- Brak chęci do życia
- Bladość
- Wypadanie włosów
- Pękanie kącików ust
- Trudności w koncentracji uwagi
- Mrowienie w stopach i dłoniach
Zdrowy organizm pobiera z
masy pokarmowej około 10% – 15% zawartego w niej żelaza. Zdarza się jednak, że z
powodu problemów trawiennych i schorzeń układu pokarmowego, niewłaściwej flary
bakteryjnej, z którą dziś ma problem większości ludzi, wchłanianie tego
pierwiastka jest utrudnione. Przyczyną może być mała kwasowość i brak
odpowiednich kwasów organicznych. Preparaty żelaza należy przyjmować podczas
jedzenia, pamiętając o witaminie C!
W naszej diecie najlepszym źródłem żelaza jest czerwone mięso. Jeśli jesteśmy jego przeciwnikiem powinniśmy polubić: warzywa liściaste (m.in. botwinę i szpinak) oraz produkty pełnoziarniste, warzywa strączkowe, groch, fasolę, soczewicę i ciemny nieczyszczony cukier oraz melasę (produkt uboczny w produkcji cukru) a także suszone śliwki i figi.
Witamina B12 (cyjanokobalamina)
Nie jest wytwarzana ani przez rośliny ani przez zwierzęta, lecz przez bakterie i inne jednokomórkowe organizmy, stąd tak bardzo wazna jest wspomniana już wyżej flora bakteryjna naszego przewodu pokarmowego. Człowiek potrzebuje około 100mg witaminy B12 dziennie. Nasze ciało potrafi ją przechowywać, dlatego nie ma konieczności codziennego spożywania pokarmów, które ją zawierają. Jest potrzebna do funkcjonowania wszystkich komórek. Wraz z kwasem foliowym bierze udział w tworzeniu czerwonych krwinek w szpiku kostnym, poprawia wydajność mózgu i utrzymuje w dobrej kondycji układ nerwowy. Przede wszystkim wspomaga działanie żelaza, witaminy C i B5, kwasu foliowego i choliny. Stabilizuje krwawienie miesięczne i zapobiega depresji poporodowej.
Jej niedobór często nie ujawnia się latami, a w konsekwencji prowadzi do poważnych zaburzeń związanych z koncentracją, upośledzeniem ruchów, urojeniami, apatią, zaburzeniami psychicznymi zmianami organicznymi w mózgu i układzie nerwowym.
Witamina B10 (kwas para-aminobenzoesowy)
Uczestniczy w przemianach
żelaza i tworzeniu czerwonych ciałek krwi, wspomaga produkcję kwasu foliowego i
wchłanianie witaminy B5. Jest niezbędny w leczeniu anemii.
Jego brak to: egzemy,
szybkie siwienie, zapalenie kaletek maziowych i zaburzenia pracy żołądka.
Witamina B4 (kwas foliowy)
Pełni kluczowa rolę w przemianach metabolicznych, także w procesach syntezy kwasów nukleinowych, Jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu krwiotwórczego.
Niedobór kwasu foliowego powoduje: zapalenie języka, nudności i biegunki.
Jest szczególnie ważny dla kobiet w ciąży (zagrożenie wystąpienia wad wrodzonych układu nerwowego), niemowląt i dziewcząt w okresie dojrzewania. Pomaga w funkcjonowaniu naszego organizmu w chwilach dużego stresu, a także w wieku podeszłym. Często niedoceniany i nie traktowany jako suplement. Jego poziom zmniejszają leki antykoncepcyjne i duże dawki witaminy C. Jego niedobory możemy uzupełniać dużą ilością warzyw i owoców w diecie.
Niedokrwistość nierzadko towarzyszy chorobom nowotworowym – guzom litym oraz nowotworom układu krwiotwórczego. U chorych na raka często występuje także skrócenie czasu życia erytrocytów, niedobór czynników krwiotwórczych, rozwojowi anemii sprzyja ponadto chemioterapia i radioterapia.
Witamina C (kwas askorbinowy)
Większość zwierząt jest w stanie sama syntetyzować kwas askorbinowy, jedynie człowiek, małpy i świnki morskie nie posiadają tej zdolności. Najlepiej jest przyswajana w jelicie cienkim i dwunastnicy, tutaj ponownie wraca aspekt prawidłowej flory naszych jelit. Jako antyoksydant rozpuszczalny w płynach ustrojowych, chroni wnętrze komórek i ich otoczenie przed atakiem wolnych rodników. Odpowiednia jej podaż zapewnia dobre funkcjonowanie układu odpornościowego, aktywizuje wiele enzymów, reaktywuje witaminę E, bierze udział w metabolizmie tłuszczy, działa profilaktycznie w chorobie niedokrwiennej serca. Przede wszystkim wraz z kwasem foliowym i witamina B12 pobudza dojrzewanie czerwonych ciałek krwi.
