GłównaWitaminy z grupy B.
Możemy zaliczyć tutaj dziewięć niezwykle ważnych dla organizmu związków. Witaminy B są rozpuszczalne w wodzie a nie tłuszczach, stąd nie ma możliwości ich magazynowania w organizmie. Jedynym wyjątkiem jest B12.
Wszystkie 9 związków jest niezwykle ważne. Mają wpływ na nasz metabolizm, są nieodłącznym składnikiem wielu enzymów, oraz aktywatorami dla innych. Wchodzą w skład niemal wszystkich procesów metabolicznych w organizmie! Stąd często mówi się, że witaminy B są „na wszystko”.
W przypadku niedoboru witamin B, wiele innych witamin czy minerałów traci swoje właściwości, lub nie może być włączonych w pewne procesy naszego organizmu. Przykładem w anemii jest żelazo i synteza hemoglobiny. Wymagana jest tutaj witamina B12 oraz kwas foliowy (B9) Brak witamin z grupy B powoduje poważne skutki. Okazuje się, że nawet takie dolegliwości jak chromanie przestankowe („choroba wystaw sklepowych”) jest spowodowane niedoborami witaminz grupy B. Braki witamin powodują zmiany w naczyniach krwionośnych, co w efekcie na dłuższa metę skutkują bólem już po przejściu nawet kilkunastu metrów.
Należy podkreślić faktolbrzymiego zapotrzebowania na te witaminy przez jeden z najważniejszych organów naszego organizmu – wątrobę.
Wszystkie 9 witamin, łącznie tworzą współdziałający kompleks. Nie można mówić, że jak mamy właściwy poziom 8 z nich to nie jest źle! Nic bardziej mylnego. Z tego względu wskazane jest, aby witaminy B były przyjmowane zawsze jako pełen kompleks.
Witamina B1 – tiamina.
Chroni przed wieloma bardzo dotkliwymi dolegliwościami, jak np.:
- zapalenie wielonerwowe,
- porażenie nerwów obwodowych,
- zatrucia alkoholem,
- nerwice,
- migreny,
- ból oczu,
- zaburzenia czucia (np. mrowienie skóry, drętwienie rąk),
- zaburzenia koncentracji i pogorszenie pamięci,
- pląsawica,
- wspomaganie gojenia się ran,
- lumbago, ischias i zespoły bólowe kręgosłupa („korzonkowe”)
- niedowład mięśni przewodu pokarmowego,
- bóle żołądka i zatwardzenia,
- czyraczność,
- ból po zabiegach stomatologicznych,
- nadczynność tarczycy,
- tężyczka,
- osłabienie mięśni,
- tadykardia ( przyspieszona czynność serca),
- zakwaszenia całego organizmu i mięśni.
Przy braku witaminy B1 każdy ból w organizmie, nawet wywołany zwykłym uderzeniem, ból zęba, bóle anginowe odczuwa się znacznie mocniej.
Witamina B2 – ryboflawina.
Bardzo często występuje z witaminą B1, rozpuszczalna w wodzie, odporna na działanie wysokiej temperatury, wrażliwa na światło. Niszczą ją antybiotyki oraz wszelkie pigułki uspokajające.
Ostre niedobory witaminy B2 wywołują na ogół te same objawy chorobowe, jak przy braku witaminy B1, a ponadto:
- suche zapalenie skóry,
- zajady,
- łamliwe paznokcie,
- matowe lub tłuste włosy,
- zmniejszenie ostrości wzroku,
- zmniejszenie odporności przy chorobach zakaźnych,
- niedokrwistość,
- zwolniona regenerację krwi,
- dychawicę oskrzelową,
- nerwice,
- zaćmę soczewkową (kataraktę),
- pęcherzycę,
- łuszczycę,
- stany zapalne języka,
- zapalenie spojówek (pieczenie i swędzenie oczu),
- nadwrażliwość na jasne światło.
Witamina B2 uczestniczy w utrzymywaniu prawidłowego pH organizmu oraz jest niezbędna w tworzeniu się czerwonego barwnika krwi, procesie widzenia oraz ochronie skóry i gojeniu się ran.
Redukują ją w organizmie alkohol, stres, kawa, proszek do pieczenia, doustne środki antykoncepcyjne, niektóre konserwanty, obróbka cieplna żywności.
Witamina B3 (PP) – niacyna (kwas nikotynowy, nikotynamid).
Odporna na działanie wysokiej temperatury. Stosowana w zwalczaniu pelagry (rumień lombardzki). Ostry niedobór niacyny powoduje:
- zapalenie wielonerwowe,
- krwawienie z dziąseł
- kurcze naczyniowe kończyn,
- skurcz oskrzeli i astmę,
- zwiększenie poziomu cukru we krwi,
- alergie astmatyczne,
- migreny lub inne bóle głowy,
- pogorszenie pamięci,
- zdenerwowanie, napięcia nerwowe, depresję, drażliwość,
- choroby skóry (egzemy, zapalenia, trądzik) i przewodu pokarmowego
(biegunki), - stwardnienie rozsiane – najgroźniejsze schorzenie,
- bezsenność,
- osłabienie.
Witamina B3 jest znana ze swych właściwości obniżania poziomu złego cholesterolu we krwi. Badania naukowe dowiodły, że 1,5 g dziennie niacyny o przedłużonym działaniu powoduje obniżenie się poziomu cholesterolu o 20-30%.
Jest niezbędna dla układu nerwowego oraz skóry (wspaniały wewnętrzny kosmetyk!). Wspomaga procesy odtruwania organizmu i uczestniczy w reakcjach oddychania komórkowego. Obniża poziom cholesterolu i trójglicerydów oraz reguluje krążenie krwi (obniża podwyższone ciśnienie tętnicze). Łagodzi migrenowe bóle głowy i często im zapobiega.
Witamina B5 – kwas pantotenowy (pantenol).
Witamina wszechobecna, rozpuszczalna w wodzie i alkoholu, rozkłada się w temp. 100° C. Ostre niedobory zdarzają się niezwykle rzadko. Gdy występują ich skutkiem są:
- bóle kończyn (zwłaszcza bolesność pięt, uczucie pieczenia stóp),
- kurcze i drżenie mięśni,
- owrzodzenia skóry,
- czyraki,
- odleżyny,
- bóle jamy brzusznej,
- zaburzenia snu,
- bóle głowy, skłonność do przeziębień i nieżytu nosa,
- łysienie i siwizna,
- męczenie przy niewielkich wysiłkach,
- zgrzytanie zębami, niepokój i napięcie nerwowe,
- nudności lub wymioty.
Witamina B5 wspomaga budowę wewnętrznych tkanek organizmu oraz uczestniczy w procesach jego odtruwania. Uczestniczy w produkcji energii i kontroli przemiany tłuszczów.
Jest bardzo ważna dla prawidłowej pracy mózgu i całego układu nerwowego. Wspomaga produkcję hormonów antystresowych.
Witamina B6 – pirydoksyna.
Rozpuszczalna w wodzie i alkoholu, odporna na działanie wysokiej temperatury, wrażliwa na światło.
W wyniku niedoborów witaminy B6 powstają:
- stany zapalne skóry, rąk, stóp, uszu, wokół oczu i ust.,
- zanik mięśni,
- parkinsonizm (drżenie kończyn lub głowy),
- schorzenia układu nerwowego,
- drętwienie rąk,
- depresja, nerwowość, drażliwość,
- łojotok,
- mdłości, niepowstrzymane wymioty ciężarnych,
- niedokrwistość złośliwą i zwykłą,
- ziarnicę,
- brak energii,
- łuszczącą się skórę.
Witamina B6 jest ważna w procesie przemiany substancji żelazowych oraz dla systemu nerwowego.
Aktywuje ponad 200 enzymów. Uczestniczy w procesie tworzenia barwnika krwi – hemoglobiny, trawieniu i przyswajaniu białek, funkcjonowaniu mózgu i produkcji hormonów. Z jej udziałem produkowana jest w organizmie lecytyna – ważny składnik nerwów i błon komórkowych.
Warto wiedzieć, że w przypadku choroby Parkinsona leczonej preparatami L-dopaminy nie należy zażywać witaminy B6.
W przypadku osób chorych na cukrzycę może ona obniżać zapotrzebowanie na insulinę.
Witamina B12 – kobalamina.
Czynnik antyanemiczny biorący udział w procesach wytwarzania krwi w organizmie.
Niedobór witaminy B12 prowadzi do:
- zahamowania powstawania czerwonych i białych krwinek,
- uszkodzenia układu nerwowego,
- drażliwości, niepokoju i napięcia nerwowego,
- nadwrażliwości mięśni i bólów mięśniowych,
- zaburzeń wzrostu i niedomagań wątroby,
- miażdżycy wieńcowej,
- nadwrażliwości na ciepło i zimno,
- cukrzycy,
- osłabienia włosów,
- wyprysków i zapaleń skóry,
- zaparć.
Witamina B12 wraz z kwasem foliowym jest konieczna podczas tworzenia krwi (zapobiega niedokrwistości złośliwej) oraz we wszystkich innych procesach wzrostowych i podziałach komórkowych. Towarzyszy partii energii magazynowanej przez mięśnie. Wspomaga transport tlenu przez krew. Niesłychanie ważna do budowy DNA i RNA – kwasów: dezoksyrybonukleinowego, będącego nośnikiem informacji genetycznej i rybonukleinowego, odpowiedzialnego za syntezę związków zakodowanych w DNA. A przecież DNA i RNA – to podstawy naszego istnienia i funkcjonowania.
Witamina B7 – biotyna (witamina H).
Rozpuszczalna w wodzie. Niedobory są przyczyną:
- nadczynności tarczycy,
- białaczki,
- depresji i ataków paniki,
- nadwrażliwości mięśni lub bólów mięśniowych,
- zaburzeniami chodu,
- łojotoku
- chorób skóry (sucha skóra, wypryski, zapalenia),
- słabych, przedwcześnie siwiejących i wypadających włosów,
- nudności, słabego apetytu.
Biotyna uczestniczy w procesach przemiany materii. Z tego względu jest zawsze niezbędna tam, gdzie energia jest uwalniana ze składników pokarmowych i przetwarzana w energię możliwą do wykorzystania przez organizm.
Syntezę biotyny w organizmie hamują złe nawyki żywieniowe (słodycze, białe pieczywo, kawa), picie alkoholu, palenie papierosów.
Witamina B9, czyli kwas foliowy, folacyna (inaczej witamina M).
Jedna z najmniej znanych, ale bardzo ważnych witamin z grupy B. Są to w zasadzie cztery związki otrzymane pierwotnie z liści szpinaku w latach 40-tych XX wieku przez amerykańskich uczonych. Wspólna nazwa tych związków pochodzi od łacińskiej nazwy liścia – folium.
Jest to witamina wrażliwa na wysoką temperaturę i utlenianie. Niedobór może powodować:
- niedokrwistość,
- upośledzenia umysłowe u niemowląt (również deformacja płodu),
- poronienia,
- egzemy,
- niepokój, napięcia nerwowe, depresję,
- przedwczesne siwienie i wypadanie włosów,
- słaby apetyt,
- bóle brzucha i biegunki.
Bardzo ważna dla przyswajania białek, podziałów oraz tworzenia komórek – szczególnie w przypadku białych i czerwonych ciałek krwi. U płodu warunkuje rozwój nerwów i
mózgu.
Kwas foliowy bierze udział w bardzo ważnych przemianach metabolicznych decydujących o zdrowiu ludzkiego organizmu, szczególnie w prawidłowym rozwoju płodu w łonie matki. Uczestniczy w syntezie białek ustrojowych, nukleotydów pirymidowych, w przemianach aminokwasów i w innych procesach metabolicznych warunkujących rozmnażanie się komórek ciała.
Folacyna jest jednym z podstawowych czynników biorących udział w podziałach komórkowych. Jest również niezbędna – razem z witaminą B12 – w procesie tworzenia krwinek czerwonych w szpiku kostnym).
PABA – kwas para-aminobenzoesowy
PABA – podobnie jak inne witaminy z grupy B jest substancją rozpuszczalną w wodzie. Zasadnicza właściwość tej substancji – to wspomaganie przemiany materii (bierze udział w przemianie białek). Zwiększa przyswajanie, a więc i skuteczność działania witaminy B5 (kwasu pantotenowego).
Podstawowa rola:
- utrzymywanie delikatnej i zdrowej skóry,
- opóźnianie procesu tworzenia się zmarszczek
- uśmierzanie bólu po oparzeniach.
Cholina (d. witamina B4)
Zaliczana do grupy witamin B. Składnik lecytyny. Ma silne własności zasadowe. Jest niezbędnym czynnikiem w metabolizmie tłuszczów (lipidów) i cholesterolu. Przypuszcza się, że cholina ma zdolność do emulgowania cholesterolu, co zapobiega jego odkładaniu się na powierzchni ścianek naczyń krwionośnych. Bierze udział w przesyłaniu impulsów do mózgu, wspomaga komórki wątroby zapobiegajac jej stłuszczeniu i marskości.
Występuje w żółci, wątrobie, nadnerczach, mózgu, ścianach przewodów pokarmowych.
Jest jedną z niewielu substancji, która łatwo pokonuje barierę krew-mózg, dzięki czemu doskonale ochrania tkankę mózgową przed negatywnym działaniem toksycznych składników pożywienia. .
Inozytol
Substancja rozpowszechniona w świecie roślin i zwierząt. Zaliczana jest do grupy witamin B i nazywana czynnikiem wzrostu zwierząt i mikroorganizmów.
Zwykle występuje w postaci fosforanów inozytolu. W największych ilościach inozytol występuje w nasionach oleistych, strączkowych, orzeszkach ziemnych, soi i zbożach, w których dominuje heksafosforan, zwany również kwasem fitynowym lub w soli magnezowo-wapniowej kwasu fitynowego (fityny).
Jest w pewnym sensie również antyoksydantem.W przeciwieństwie do typowych przeciwutleniaczy nie jest zaliczany do antyoksydantów podstawowych, natomiast jego związki stanowią grupę przeciwutleniaczy pomocniczych (synergentów), które bezpośrednio nie przerywają łańcuchowej reakcji utleniania, ale mogą wzmacniać skuteczność działania przeciwutleniaczy głównych.
Związkom fitynowym do niedawna przypisywano jedynie negatywne właściwości z powodu tworzenia kompleksów z odżywczymi składnikami żywności (związki mineralne, białka, skrobia), wskutek czego zmniejszeniu ulega przyswajalność ważnych z żywieniowego punktu widzenia substancji.
Jednak od kilku lat ukazują się informacje na temat korzystnych właściwości zdrowotnych fosforanów inozytolu. Należy do nich m. in. zdolność hamowania rozwoju raka jelita grubego.
Mechanizm ochronnego działania związków fitynowych na organizm człowieka nie został dotychczas wyjaśniony.
źródło opisów witamin: www.eioba.pl
